Sürdürülebilir Mimari | Stratejiler ve Örnekler

Sürdürülebilir Mimari
Sürdürülebilir Mimari

Sürdürülebilir Mimari Nedir?

Son zamanlarda etkisini iyice hissetmeye başladığımız küresel ısınma doğayı korumak için bir an önce harekete geçmemiz gerektiğinin bir işareti. En temel gereksinimlerimizden biri olan barınmayı bize sağlayan mimari yapıların gerek inşaatları sırasında gerekse sonrasında kullandıkları enerjinin ve neden oldukları kirliliğin oldukça fazla olduğunu söyleyebiliriz. Bu durumun önüne geçebilmek için artık sürdürülebilir bir mimari konsept benimsememiz gerektiği açık.

Sürdürülebilir Mimari Stratejileri

Sürdürülebilir Yeşil Mimarlık
Yeşil Bina – Sürdürülebilir Mimarlık

Peki bir yapının sürdürülebilir olup olmadığına nasıl karar veriliyor? Bir binanın ne kadar yeşil bir yapı olduğuna diğer bir deyişle ne kadar sürdürülebilir tasarlandığına dair çeşitli dereceler var. Bağımsız kurumlar tarafından denetlenen yapılar sürdürülebilirlik seviyelerine göre çeşitli sertifikalar kazanıyorlar. Bu kurumlardan en bilinenleri BREEAM ve LEED.

Sürdürülebilir bir yapı tasarlamak için nasıl bir yol izlemeliyiz? Sürdürülebilir bir mimari için bir yapı tasarlanırken yapının çevreye olan zararını, harcadığı enerji ve su miktarlarını minimuma indirmek için izlenen çeşitli stratejiler var.

Bina Strüktürü ve Yerleşimi

Binanın yerleşimi yapılırken güneş ve rüzgar yönlerinin dikkate alınması oldukça önemli. Bununla birlikte binanın sahip olduğu taşıyıcı strüktür binanın kullandığı enerji ve yapımında kullanılan malzeme miktarını azaltmada önemli bir rol oynuyor. Sürdürülebilir yapıların strüktürleri tasarlanırken genellikle biyomimikriden yararlanılıyor. Ayrıca bina strüktürü ve dış kabuk arasında hava boşluğu bırakılması veya çift kabuk yapılması binanın ısıtma ve soğutma giderlerinin düşmesine yardımcı oluyor.

Teknik Detaylar

HVAC, elektrik, kanalizasyon, yağmur suyu yönetim ve gri su kullanım sistemleri sayesinde yapının daha sürdürülebilir ve verimli bir şekilde işlemesi mümkün.

Yenilenebilir Enerji Kullanımı

Binada kullanılan enerjinin sürdürülebilir enerji kaynaklarından gelmesi yapının karbon ayak izini düşürmesine yardımcı oluyor. Özellikle de rüzgar ve güneş enerjisi bu konudaki en popüler seçenekler. Kullanılacak temiz enerji kaynağının binanın yer alacağı bölge ve iklim göz önünde bulundurularak seçilmesi gerekiyor.

Sürdürülebilir Bir Mimari İçin Yeşil Yapı Malzemeleri

Geri dönüştürülmüş veya ilerde geri dönüştürülebilecek, doğaya saygılı üretilmiş ve binanın enerji tüketimini düşürmeye yardımcı yapı malzemelerini kullanmak sürdürülebilir bir mimari için oldukça önemli. Ayrıca ağırlıklı olarak yerelde üretilmiş yapı malzemelerini tercih etmek binanın karbon ayak izinin düşürmesini sağlıyor.

Yerel Peyzaj Kullanımı

Yapının peyzaj tasarımında bölgenin iklimine uygun bitkiler tercih etmek hem su kullanımını hem de enerji tüketimini azaltıyor.

Sürdürülebilir Mimari Örnekleri

Shanghai Tower

Shanghai Tower sadece dünyanın en uzun ikinci binası değil aynı zamanda sürdürülebilir tasarımın her türlü yapıya uygulanabileceğinin önemli örneklerinden birisi. 632 metre yüksekliğine sahip bu mühendislik harikasının dış cephesinde 270 adet rüzgar türbini var. Rüzgar türbinleri tarafından üretilen enerji binanın ışıklandırmasında kullanılıyor.

Şangay Kulesi
Shanghai Tower (Şangay Kulesi)

Parametrik tasarım kullanılarak daha az malzemeyle daha hafif ve güçlü bir taşıyıcı strüktür elde edilmiş. Ayrıca binanın sahip olduğu ikincil kabuk, doğal havalandırmaya ve enerji masraflarının düşürülmesine yardımcı oluyor. Bu özellikler Shanghai Tower’a LEED Platinum sertifikası kazandırmış.

One Angel Square

Sürdürülebilir yapı tasarımı alanında birçok ödül kazanmış bu ofis binası Manchester, İngiltere’de yer alıyor. 3DReid mimarlık ofisi bu binayı şehrin yeşil bir simgesi olması için tasarlamış. Yapı aldığı 95,16 puanla BREEAM sürdürülebilirlik rekorunun sahibi. Yapı sadece enerji tüketimini sıfırlamamış aynı zamanda fazladan enerji de üretiyor ve karbon salınımı sıfır. Bina kullandığı enerjinin tamamını sürdürülebilir enerji kaynaklarından sağlıyor. Atık yağlardan elde edilen Biodiesel yapının elektrik ve ısı enerjisini karşılıyor. Ayrıca binada yağmur suyu ve atık su kontrol sistemleri de var.

One Angel Square
One Angel Square – İngiltere

Binanın şekli kesilmiş bir yumurtayı andırıyor. Bu özel form sayesinde güneş ışığından kontrollü bir şekilde maksimum yararlanılıyor. Ayrıca binanın iki adet dış kabuğu var. Bu sayede binanın ısıtma ve havalandırma kontrolü sağlanırken güneş ışığının zararlı etkilerinin de önüne geçilmiş.

Exploratorium at Pier 15

Exploratorium at Pier 15
Exploratorium Bilim Müzesi

San Fransico’da yer alan bu bilim müzesi Amerika’nın en büyük Sıfır Enerji müzesi ve LEED Platinum sertifikasına sahip. Gelecekte müze tasarımlarının nasıl olabileceğine dair iyi bir örnek teşkil ediyor. Yapı bulunduğu bölgenin ona sağladığı avantajları sonuna kadar kullanmakta. Güneş ışığı hem doğal aydınlatmada hem de müzenin harcadığı enerjinin üretiminde kullanılıyor. Yapıda kullanılan malzemeler sürdürülebilir olmasının yanı sıra binanın karşı karşıya kalacağı sert hava koşullarına da dayanıklı seçilmiş.

CopenHill

Danimarka’da bulunan bu enerji üretim tesisi çöpleri yakarak elektrik üretiyor. Binanın tasarımı Bjarke Ingels Group’a ait. Santralde yılda yaklaşık 400.000 ton atık 100.000 eve yetecek kadar temiz enerjiye dönüştürülüyor. Ayrıca bu işlem sırasında doğaya zararlı toksinler de salınmıyor.

CopenHill Enerji Üretim ve Spor Tesisi
CopenHill Enerji Santrali

Burası sadece bir enerji santrali değil aynı zamanda bir spor tesisi. Bina eğimli tasarımı sayesinde coğrafi olarak düz Danimarka’da kışın kayak ve snowboard gibi sporları yapmak isteyenler için ideal bir alan sağlıyor.

Dubai Expo 2020 Sustainability Pavillion

Terra Expo 2020
Dubai Expo 2020 Sustainability Pavillion – Fotoğraf: ©Grimshaw.global

Grimshaw Architects tarafından tasarlanan Terra-Sürdürülebilirlik Pavyonu Dubai Expo 2020’de yer almış. Yapı LEED Platinum sertifikasına sahip. Grimshaw Architects bu yapıyı tasarlarken insan-doğa ilişkisinden ve sürdürülebilir bir yol arayışından ilham almış. Pavyonda 4912 adet güneş paneli var. Bu panellerden 900.000’den fazla cep telefonunu şarj etmeye yetecek düzeyde enerji üretiliyor. Yapı ayrıca sahip olduğu gri su geri kullanım sistemi sayesinde su tüketimini de %75 azaltmış.

Daha İyi Bir Gelecek İçin Sürdürülebilir Mimari

Sürdürülebilir Mimari Şehir
Sürdürülebilir Mimari

Etkilerini yaşamaya başladığımız iklim kriziyle birlikte özellikle de mimarlık gibi insan hayatının içinden bir mesleğin artık daha çevreci ve sürdürülebilir bir yaklaşıma kayması kaçınılmaz. Sahip olduğumuz teknolojiyi doğaya zarar vermek için değil tam tersine gelecek nesillere daha iyi bir dünya bırakmak için kullanmamız gerekiyor. Başka bir gezegenimiz daha olmadığını unutmamalı ve onu korumak için elimizden geleni yapmalıyız.

Önceki İçerikGotik Mimari | Ortaçağ’da Bir Yapı Sanatı
Sonraki İçerikHaydar Aliyev Kültür Merkezi | Zaha Hadid

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz